6284 SAYILI KANUN VE UZAKLAŞTIRMA KARARI: ŞİDDET GÖREN EŞ HANGİ HAKLARA SAHİPTİR? (2026 GÜNCEL REHBER)
Bir akşam eşinizle yaşadığınız tartışmanın ardından tehdit edildiğinizi, evden çıkmanızın engellendiğini veya fiziksel şiddete maruz kaldığınızı düşünün. Böyle bir durumda birçok kişi önce delil toplaması gerektiğini veya mahkeme kararının aylar süreceğini sanmaktadır. Oysa Türk hukukunda, şiddet mağdurlarını hızlı şekilde korumak amacıyla uygulanan önemli bir mekanizma bulunmaktadır: 6284 sayılı Kanun.
Peki şiddet gören eş hangi haklara sahiptir, uzaklaştırma kararı nasıl alınır ve karşı taraf karara uymazsa ne olur?
6284 SAYILI KANUN NEDEN ÇIKARILMIŞTIR?
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, aile içi şiddetin ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla yürürlüğe konulmuştur.
Kanunun amacı yalnızca fiziksel şiddeti önlemek değildir. Aşağıdaki davranışlar da koruma kapsamına girebilir:
Fiziksel şiddet
Psikolojik şiddet
Hakaret ve tehdit
Ekonomik şiddet
Israrlı takip
Dijital ortamdan yapılan taciz ve baskılar
Bu nedenle şiddet yalnızca darp raporu alınabilecek olaylardan ibaret değildir. Sürekli tehdit edilmek, korkutulmak veya baskı altında yaşamak da koruma tedbiri alınmasına neden olabilir.
UZAKLAŞTIRMA KARARI NEDİR?
Uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali bulunan kişinin mağdura yaklaşmasının yasaklanmasını sağlayan koruyucu bir tedbirdir.
Halk arasında genellikle “uzaklaştırma kararı” olarak bilinse de, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen tedbirlerin kapsamı bundan daha geniştir.
Mahkeme veya yetkili makamlar;
Ortak konuttan uzaklaştırma,
Mağdura yaklaşmama,
Telefonla aramama,
Mesaj göndermeme,
Sosyal medya üzerinden iletişim kurmama,
İş yerine veya okula yaklaşmama,
gibi çeşitli tedbirlere karar verebilir.
6284 KAPSAMINDA HANGİ TEDBİRLER VERİLEBİLİR?
KORUYUCU TEDBİR KARARLARI
Koruyucu tedbirler doğrudan mağduru korumaya yöneliktir.
Bunlar arasında:
Güvenli barınma yeri sağlanması,
Geçici maddi yardım,
Psikolojik destek,
Kreş desteği,
Kimlik ve adres bilgilerinin gizlenmesi,
gibi önlemler bulunmaktadır.
Özellikle ekonomik olarak eşine bağımlı olan kişiler için bu tedbirler hayati önem taşıyabilmektedir.
ÖNLEYİCİ TEDBİR KARARLARI
Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayan kişiye yönelik kısıtlamalar içerir.
Örneğin:
Ortak konuttan çıkarılması,
Mağdura yaklaşmasının yasaklanması,
Silah taşımasının engellenmesi,
Alkol veya uyuşturucu etkisi altında mağdura yaklaşmasının yasaklanması,
İletişim araçlarıyla rahatsız etmesinin önlenmesi,
kararlaştırılabilir.
UZAKLAŞTIRMA KARARI İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?
Şiddet mağdurlarının en çok merak ettiği konulardan biri başvuru sürecidir.
Başvuru yapılabilecek yerler şunlardır:
KOLLUK KUVVETLERİ
Polis merkezi veya jandarma karakoluna başvurulabilir.
Özellikle gece saatlerinde veya acil durumlarda kolluk kuvvetleri hızlı şekilde işlem yapabilmektedir.
CUMHURİYET SAVCILIĞI
Cumhuriyet Başsavcılığına başvurularak koruma talebinde bulunulabilir.
AİLE MAHKEMESİ
Aile Mahkemesine doğrudan başvurmak da mümkündür.
Kayseri merkezde yaşayan kişiler bakımından Aile Mahkemeleri yetkiliyken, Develi, Yahyalı, Tomarza veya Pınarbaşı gibi ilçelerde başvurular ilgili adliyeler aracılığıyla yapılabilmektedir.
Burada çok önemli ve mağdurun lehine olan bir noktayı bilmek gerekir: 6284 sayılı Kanun, korumanın hızlı olması için özel bir kolaylık getirmiştir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, hâkim kararı beklenmeden; mülki amir (kaymakam veya vali) barınma ve geçici koruma gibi tedbirleri, kolluk amiri ise yaklaşmama ve konuttan uzaklaştırma gibi tedbirleri derhal alabilir. Alınan bu tedbir daha sonra hâkimin onayına sunulur. Yani mağdur, gece yarısı dahi hâkim kararını beklemek zorunda kalmadan, doğrudan karakola başvurarak korunabilir.
DELİL OLMADAN UZAKLAŞTIRMA KARARI ALINABİLİR Mİ?
Bu konuda toplumda yaygın bir yanlış bilgi bulunmaktadır.
6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirleri için ceza yargılamasındaki kadar güçlü deliller aranmaz.
Kanunun temel amacı olası bir zararı önlemektir. Bu nedenle mağdurun beyanı çoğu zaman koruma tedbirinin değerlendirilmesi için yeterli görülebilmektedir.
Elbette her başvuru otomatik olarak kabul edilmez. Ancak kişinin mutlaka darp raporu, mesaj kaydı veya tanık göstermesi zorunlu değildir.
Özellikle ciddi risk bulunan durumlarda mahkemeler hızlı şekilde koruma kararı verebilmektedir.
UZAKLAŞTIRMA KARARI NE KADAR SÜREYLE VERİLİR?
Tedbir kararları belirli bir süre için verilir.
Önleyici tedbir kararları uygulamada çoğu zaman en fazla altı aylık dönemler halinde verilir. Bu süre tek başına bir sınır değildir; risk devam ettiği sürece tedbirin yeniden uzatılması mümkündür.
Ancak risk devam ediyorsa;
Süre uzatılabilir,
Yeni tedbirler eklenebilir,
Mevcut koruma kapsamı genişletilebilir.
Dolayısıyla uzaklaştırma kararı tek seferlik ve değiştirilemez bir işlem değildir.
KARARA UYULMAZSA NE OLUR?
6284 sayılı Kanun'un en önemli yönlerinden biri yaptırım gücüdür.
Şiddet uygulayan kişi;
Yaklaşmama kararını ihlal eder,
Mesaj gönderir,
Telefonla arar,
Eve veya iş yerine gider,
ise hakkında zorlama hapsi uygulanabilir.
Zorlama hapsi, koruma kararına uyulmaması nedeniyle verilen özel bir yaptırımdır.
İhlalin tekrarlanması halinde uygulanacak süre artabilmektedir.
Bu nedenle uzaklaştırma kararları yalnızca tavsiye niteliğinde değildir; ihlal edilmesi ciddi sonuçlar doğurabilir.
BOŞANMA DAVASI AÇILMADAN 6284 KARARI ALINABİLİR Mİ?
Evet.
Koruma tedbiri alınabilmesi için boşanma davası açılmış olması şart değildir.
Hatta birçok durumda kişiler önce koruma kararı alıp güvenliklerini sağladıktan sonra boşanma sürecini başlatmaktadır.
Bu nedenle şiddete maruz kalan eşin boşanma davası açmayı beklemesi gerekmez.
KAYSERİ'DE 6284 KARARI ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Uygulamada yapılan en büyük hata, şiddetin devam etmesine rağmen başvuru yapılmasının geciktirilmesidir.
Örneğin Kocasinan veya Melikgazi'de yaşayan bir kişinin, tehdit veya fiziksel şiddet sonrasında günlerce beklemesi hem risk oluşturmakta hem de sürecin sağlıklı yürütülmesini zorlaştırabilmektedir.
Mesaj kayıtları, arama kayıtları, hastane raporları veya tanık bilgileri varsa bunların saklanması faydalı olacaktır. Ancak bu belgelerin bulunmaması başvuru yapılamayacağı anlamına gelmez.
Özellikle süreçle bağlantılı olarak bir Kayseri boşanma avukatı veya 6284 koruma kararı avukatı Kayseri desteği alınması, koruma tedbirlerinin doğru şekilde talep edilmesine ve sonraki boşanma, velayet veya tazminat süreçlerinin daha sağlıklı yürütülmesine yardımcı olabilir.
SIK SORULAN SORULAR
EŞİM BENİ SÜREKLİ MESAJLA TEHDİT EDİYOR, UZAKLAŞTIRMA KARARI ALABİLİR MİYİM?
Evet. Şiddetin fiziksel olması şart değildir. Sürekli tehdit, hakaret veya psikolojik baskı da koruma tedbiri verilmesine neden olabilir.
UZAKLAŞTIRMA KARARI ÇIKINCA EŞİM EVDEN ÇIKARILIR MI?
Olayın özelliklerine göre ortak konutun şiddet uygulayan eşe tahsis edilmemesine ve kişinin evden uzaklaştırılmasına karar verilebilir.
UZAKLAŞTIRMA KARARINA RAĞMEN TELEFONLA ARARSA NE YAPMALIYIM?
Kararın ihlal edildiğini kolluğa veya savcılığa bildirmeniz gerekir. Bu durumda zorlama hapsi uygulanması gündeme gelebilir.
ERKEKLER DE 6284 SAYILI KANUN KAPSAMINDA KORUMA KARARI ALABİLİR Mİ?
Evet. Kanun yalnızca kadınlar için düzenlenmiş değildir. Şiddet mağduru olan kişiler, koşulların oluşması halinde koruma talep edebilir.
UZAKLAŞTIRMA KARARI SİCİLE İŞLER Mİ?
6284 kapsamındaki koruma tedbirleri bir ceza mahkûmiyeti değildir; bu nedenle adli sicile (halk arasındaki adıyla sabıka kaydına) işlemez. Dolayısıyla koruma talep etmek kişiye "sabıka" kazandırmaz. Ancak verilen tedbir kararları, ilgili kurumların kayıt sistemlerinde (örneğin kolluk ve UYAP kayıtlarında) dosya olarak görünebilir.
SONUÇ
Aile içi şiddet vakalarında en büyük risk, mağdurun koruma mekanizmalarına ulaşmak için uzun ve karmaşık bir süreç gerektiğini düşünmesidir. Oysa 6284 sayılı Kanun, tehlike ortaya çıktıktan sonra değil, tehlike büyümeden önce devreye girmeyi amaçlar. Üstelik birçok durumda hâkim kararını beklemeden kolluk veya mülki amir tarafından da koruma tedbirleri alınabilmektedir.
Şiddet, tehdit veya baskı altında yaşayan kişilerin haklarını bilmesi ve zaman kaybetmeden harekete geçmesi, hem kendi güvenlikleri hem de varsa çocuklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.
Bu içerik Av. Cemal YILDIRIM ve Av. Mücahid İsa DAĞLI (YD Hukuk ve Danışmanlık – Kayseri) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları vardır; kesin değerlendirme için bir avukata danışınız.
Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir.