I. Giriş
Cezanız kesinleştiğinde akla gelen ilk soru genellikle şudur: “Hemen cezaevine girecek miyim?” Türk infaz hukukunda bazı hükümlüler bakımından cezanın sürekli cezaevinde değil, belirli gün ve saatlerde infaz edilmesi mümkündür. Bu uygulamalardan biri de hafta sonu infaz usulüdür.
Özellikle Kayseri’de hakkında kesinleşmiş hapis cezası bulunan kişiler; çalışma hayatını, aile düzenini ve sosyal yaşamını tamamen kaybetmeden cezanın infaz edilip edilemeyeceğini araştırmaktadır. Kayseri ceza avukatı Cemal Yıldırım olarak bu yazıda hafta sonu infaz nedir, kimler yararlanabilir, şartları nelerdir ve başvuru süreci nasıl işler sorularını sade bir dille açıklıyoruz.
II. Hafta Sonu İnfaz Nedir?
Hafta sonu infaz; hükümlünün cezasını haftanın tamamında cezaevinde kalarak değil, belirlenen gün ve saatlerde ceza infaz kurumuna girip çıkarak çekmesini sağlayan özel bir infaz usulüdür.
Uygulamada hükümlü genellikle Cuma günü saat 19.00’da ceza infaz kurumuna girer, Pazar günü saat 19.00’da kurumdan çıkar. Bu süre, mevzuat gereği belirli infaz hesabı içerisinde değerlendirilir.
Bu sistemin temel amacı; özellikle çalışan, eğitim gören veya ailesinin geçimini sağlayan kişilerin hayat düzenini tamamen koparmadan cezasını infaz edebilmesine imkân tanımaktır.
Hafta sonu infaz, cezanın ortadan kalkması değildir. Cezanın belirli gün ve saatlerde ceza infaz kurumunda yerine getirilmesini sağlayan özel bir infaz usulüdür.
III. Hafta Sonu İnfaz Şartları Nelerdir?
Hafta sonu infaz herkes için otomatik uygulanan bir hak değildir. Dosyanın niteliği, cezanın süresi, suçun türü, hükümlünün kişisel durumu ve infaz kurumunun değerlendirmesi birlikte dikkate alınır.
Genel olarak hafta sonu infaz bakımından şu şartlar önem taşır:
- Kasten işlenen suçlarda hapis cezasının 3 yıl veya daha az olması,
- Taksirle işlenen suçlarda, taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere, hapis cezasının 5 yıl veya daha az olması,
- Suçun kanunda istisna tutulan suçlardan olmaması,
- Hükümlünün özel infaz usulüne uygun davranabileceğine dair kanaat oluşması,
- Çalışma, eğitim, aile düzeni veya sosyal durum bakımından özel infaz usulünü gerektiren makul nedenlerin bulunması.
Bu şartlar her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle hafta sonu infaz talebinden önce dosyanın kesinleşme durumu, ceza miktarı, suç tipi ve infaz hesabı birlikte incelenmelidir.
IV. Hafta Sonu İnfaz Kimlere Verilir?
Hafta sonu infaz, özellikle kısa süreli hapis cezalarında ve sosyal hayatın tamamen kesilmesinin ölçüsüz sonuç doğurabileceği durumlarda gündeme gelir.
Uygulamada en sık şu kişiler bakımından talep edilmektedir:
- Düzenli bir işte çalışan kişiler,
- Esnaf ve kendi işini yürütenler,
- Öğrenciler,
- Ailesinin geçiminden sorumlu olan hükümlüler,
- Sosyal ve ailevi düzeni korunması gereken kişiler.
Ancak yalnızca çalışıyor olmak veya aile sahibi olmak tek başına yeterli değildir. Mahkûmiyetin niteliği, suç türü ve infaz hukuku bakımından engel bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.
V. Hangi Suçlarda Hafta Sonu İnfaz Uygulanmaz?
Hafta sonu infaz, her suç bakımından uygulanabilecek sınırsız bir imkân değildir. Kanun bazı suç tipleri bakımından özel infaz usullerini sınırlayabilir veya tamamen dışlayabilir.
Özellikle şu suçlarda ayrıca dikkatli değerlendirme yapılmalıdır:
- Terör suçları,
- Örgütlü suçlar,
- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları,
- Kasten öldürme gibi ağır suçlar,
- Kanunda özel infaz usulü dışında bırakılan diğer suçlar.
Bu nedenle “cezam 3 yıldan az, kesin hafta sonu infazdan yararlanırım” şeklinde düşünmek doğru değildir. Her dosyada suç tipi ve infaz rejimi ayrıca değerlendirilmelidir.
VI. Hafta Sonu İnfaz Kaç Gün Sürer?
Hafta sonu infazda hükümlü, belirlenen süre boyunca hafta sonları ceza infaz kurumunda bulunur. Uygulamada Cuma akşamı kuruma girip Pazar akşamı çıkma sistemi esas alınır.
Bu yönüyle kişi hafta içi çalışma, eğitim ve aile yaşamını sürdürebilirken; hafta sonları cezasının infazını gerçekleştirir.
İnfaz süresi; verilen ceza, koşullu salıverilme oranı, denetimli serbestlik durumu ve özel infaz usulünün uygulanma biçimine göre değişebilir. Bu nedenle net süre hesabı yapılmadan önce dosyaya özel infaz hesaplaması yapılmalıdır.
VII. Hafta Sonu İnfaz ile Denetimli Serbestlik Arasındaki Fark Nedir?
Hafta sonu infaz ile denetimli serbestlik sıkça karıştırılır.
Hafta sonu infazda hükümlü belirli gün ve saatlerde ceza infaz kurumuna fiziksel olarak girip çıkar. Denetimli serbestlikte ise kişi cezasının belirli kısmını cezaevi dışında, denetim ve yükümlülükler altında geçirir.
Bu nedenle denetimli serbestlik, hafta sonu infaza göre daha geniş bir özgürlük alanı sağlayabilir. Ancak hangi uygulamanın mümkün olduğu tamamen dosyanın infaz hesabına bağlıdır.
Bu noktada Kayseri ceza avukatı Cemal Yıldırım tarafından yapılacak infaz hesabı, kişinin hangi yoldan daha avantajlı yararlanabileceğini belirlemek açısından önemlidir.
VIII. Açık Cezaevi ile Hafta Sonu İnfaz Arasındaki İlişki
Hafta sonu infaz uygulaması çoğunlukla açık ceza infaz kurumu sistemiyle bağlantılıdır. Hükümlünün kapalı cezaevinde mi, açık cezaevinde mi, yoksa doğrudan özel infaz usulünden mi yararlanacağı dosyanın niteliğine göre değişir.
Açık cezaevine ayrılma şartları, iyi hâl değerlendirmesi, cezanın süresi ve suçun türü bu noktada önemlidir. Bu nedenle hafta sonu infaz talebi yapılmadan önce açık cezaevi ve denetimli serbestlik ihtimalleri birlikte değerlendirilmelidir.
IX. Hafta Sonu İnfaz Talebi Nasıl Yapılır?
Hafta sonu infaz talebi, kural olarak dilekçe ile yapılır. Başvuruda yalnızca “hafta sonu infaz istiyorum” demek yeterli değildir. Talebin hukuki ve fiilî gerekçelerle desteklenmesi gerekir.
Başvuruya eklenebilecek belgeler şunlardır:
- Çalışma belgesi,
- SGK hizmet dökümü,
- Öğrenci belgesi,
- Aile ve geçim durumunu gösteren belgeler,
- Sağlık veya özel durum belgeleri,
- Kesinleşmiş mahkeme kararı,
- İnfaz hesaplamasına ilişkin belgeler.
Profesyonel hazırlanmış bir dilekçe, talebin kabul edilme ihtimalini artırabilir.
X. Kayseri Ceza Avukatı Cemal Yıldırım’dan Değerlendirme
Hafta sonu infaz, hükümlü açısından oldukça önemli bir imkân olsa da her dosyada kendiliğinden uygulanmaz. Cezanın süresi, suçun türü, kesinleşme durumu, infaz hesabı ve kişinin sosyal durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle Kayseri ceza avukatı Cemal Yıldırım olarak hafta sonu infaz başvurusu yapılmadan önce dosyanın tüm yönleriyle incelenmesini, mümkünse denetimli serbestlik ve açık cezaevi ihtimallerinin de aynı anda değerlendirilmesini öneriyoruz.
XI. Sık Sorulan Sorular
Hafta sonu infaz nedir?
Hafta sonu infaz, hükümlünün cezasını haftanın tamamında cezaevinde kalarak değil, belirlenen hafta sonu günlerinde ceza infaz kurumuna girip çıkarak çekmesini sağlayan özel infaz usulüdür.
Hafta sonu infaz kimlere verilir?
Genellikle kısa süreli hapis cezası bulunan, çalışma veya eğitim hayatı devam eden, ailesinin geçiminden sorumlu olan ve suç tipi bakımından engeli bulunmayan hükümlüler bakımından gündeme gelir.
Hafta sonu infaz için ceza süresi ne kadar olmalıdır?
Kasten işlenen suçlarda hapis cezasının 3 yıl veya daha az olması; taksirle işlenen suçlarda ise, taksirle öldürme suçu hariç, 5 yıl veya daha az olması önem taşır.
Hafta sonu infaz her suçta uygulanır mı?
Hayır. Terör, örgütlü suçlar, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti ve kanunda istisna tutulan bazı suçlarda özel infaz usullerinden yararlanmak mümkün olmayabilir.
Hafta sonu infaz reddedilirse ne yapılabilir?
Ret kararının gerekçesine göre itiraz yoluna başvurulabilir. Ayrıca eksik belgeler tamamlanarak yeni bir başvuru yapılması da gündeme gelebilir.
Hafta sonu infazda kurallara uyulmazsa ne olur?
Kuruma zamanında gelmemek, izinsiz ayrılmak veya infaz kurallarına aykırı davranmak özel infaz usulünün kaldırılmasına ve cezanın normal infaz rejimine dönmesine neden olabilir.
Bu içerik Av. Cemal YILDIRIM ve Av. Mücahid İsa DAĞLI (YD Hukuk ve Danışmanlık – Kayseri) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları vardır; kesin değerlendirme için bir avukata danışınız.