HAYVANIN TEHLİKE YARATABİLECEK ŞEKİLDE SERBEST BIRAKILMASI SUÇU VE CEZASI (2026 GÜNCEL REHBER)
“Akşam saatlerinde Kayseri Talas kafeler bölgesinde yürürken, sahibi tarafından ağızlıksız ve tasmasız şekilde gezdirilen pitbull cinsi bir köpeğin aniden üzerinize doğru koştuğunu düşünün. Köpek sizi ısırmasa bile sahibi hakkında ceza soruşturması açılabilir mi?”
Birçok kişi, bir hayvanın mutlaka birini yaralaması hâlinde suç oluşacağını düşünmektedir. Oysa Türk Ceza Kanunu’nun 177. maddesi yalnızca yaralanmayı değil, hayvanın başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlike oluşturacak şekilde serbest bırakılmasını veya kontrol altına alınmamasını da cezalandırmaktadır.
Kayseri’de özellikle Talas kafeler bölgesi, parklar, yürüyüş alanları ve mesire yerlerinde yoğun insan trafiği nedeniyle bu tür olaylarla zaman zaman karşılaşılmaktadır. Bu nedenle hayvan sahiplerinin hukuki sorumluluklarının bilinmesi büyük önem taşımaktadır.
HAYVANIN TEHLİKE YARATABİLECEK ŞEKİLDE SERBEST BIRAKILMASI SUÇU NEDİR?
Türk Ceza Kanunu’nun 177. maddesine göre;
Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bu hayvanın kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Kanunun amacı yalnızca saldırı gerçekleştikten sonra müdahale etmek değil, tehlike doğuran davranışları daha zarar meydana gelmeden önlemektir.
BU SUÇUN OLUŞMASI İÇİN HAYVANIN BİRİNİ ISIRMASI GEREKİR Mİ?
Hayır.
Bu suçun oluşması için mutlaka bir yaralanma meydana gelmesi şart değildir.
Önemli olan, hayvanın başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından somut bir tehlike oluşturacak şekilde serbest bırakılması veya yeterli şekilde kontrol edilmemesidir.
Dolayısıyla köpeğin kimseyi ısırmamış olması tek başına ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
KAYSERİ’DEN BİR ÖRNEK
Örneğin Kayseri’nin Talas ilçesinde bulunan kafeler bölgesinde, yoğun yaya trafiğinin olduğu bir akşam saatinde pitbull cinsi bir köpeğin sahibi tarafından ağızlıksız ve tasmasız şekilde dolaştırıldığını düşünelim.
Köpeğin çevrede bulunan vatandaşların üzerine doğru koşması, insanların panikle kaçışmasına neden olması veya saldırı tehlikesi oluşturması hâlinde, kimsenin yaralanmamış olması tek başına suçun oluşmasına engel değildir.
Somut olayın özelliklerine göre köpek sahibi hakkında TCK’nın 177. maddesi kapsamında ceza soruşturması yürütülebilir.
TASMASIZ VEYA AĞIZLIKSIZ GEZDİRİLMESİ TEK BAŞINA SUÇ OLUŞTURUR MU?
Her olay kendi özelliklerine göre değerlendirilir.
Ancak özellikle fiziksel özellikleri, saldırganlık riski veya bulunduğu ortam dikkate alındığında başkalarının hayatı ve sağlığı bakımından somut tehlike oluşturabilecek bir hayvanın kontrolsüz şekilde dolaştırılması TCK’nın 177. maddesi bakımından değerlendirmeye konu olabilir.
Bunun yanında, bazı hayvanlar bakımından 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve ilgili idari düzenlemeler uyarınca ayrıca idari yaptırımlar da uygulanabilir.
HAYVAN BİRİNİ ISIRIRSA NE OLUR?
İşte bu noktada hukuki durum değişebilir.
Hayvanın yalnızca tehlike oluşturması TCK’nın 177. maddesi kapsamında değerlendirilirken;
Hayvanın gerçekten bir kişiyi yaralaması hâlinde olayın özelliklerine göre taksirle yaralama veya daha ağır sonuçlar doğuran başka suçlar da gündeme gelebilir.
Dolayısıyla yaralanmanın meydana gelmesi hâlinde yalnızca TCK’nın 177. maddesi uygulanacak diye kesin bir değerlendirme yapmak doğru değildir.
HAYVAN SAHİBİNİN HUKUKİ (TAZMİNAT) SORUMLULUĞU VAR MIDIR?
Evet.
Hayvanın bir kişiyi yaralaması veya malvarlığına zarar vermesi hâlinde yalnızca ceza sorumluluğu değil, Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca maddi ve şartları varsa manevi tazminat sorumluluğu da doğabilir.
Örneğin;
- Tedavi giderleri,
- Çalışma gücü kaybı,
- Araç veya eşya zararları,
- Manevi tazminat,
somut olayın özelliklerine göre talep edilebilir.
DELİL OLARAK NELER KULLANILIR?
Bu suçlarda çoğunlukla;
- Güvenlik kamerası görüntüleri,
- Cep telefonu kayıtları,
- Polis veya zabıta tutanakları,
- Veteriner kayıtları,
- Tanık anlatımları,
- Olay yeri fotoğrafları,
birlikte değerlendirilmektedir.
Özellikle olay yerindeki kamera kayıtları birçok dosyada belirleyici delil niteliği taşımaktadır.UYGULAMADA EN SIK YAPILAN HATALAR
En sık yapılan hata, “Köpeğim kimseyi ısırmadı, dolayısıyla suç oluşmaz.” düşüncesidir. Oysa TCK’nın 177. maddesinde cezalandırılan husus, yalnızca yaralanma değil, başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından somut tehlike oluşturacak şekilde hayvanın kontrolsüz bırakılmasıdır.
Bir diğer hata ise tasma takılmış olmasının her durumda yeterli olduğunun düşünülmesidir. Somut olayın özelliklerine göre yalnızca tasma kullanılması yeterli olmayabilir. Hayvanın cinsi, davranışları, bulunduğu ortam ve sahibinin kontrolü sağlayıp sağlayamadığı birlikte değerlendirilir.
Kayseri’de özellikle Talas kafeler bölgesi, parklar ve yürüyüş yolları gibi insanların yoğun bulunduğu alanlarda hayvan sahiplerinin daha dikkatli davranması hem toplum güvenliği hem de hukuki sorumluluk bakımından büyük önem taşımaktadır.
SIK SORULAN SORULAR
KÖPEĞİM KİMSEYİ ISIRMADI, YİNE DE CEZA ALABİLİR MİYİM?
Evet. TCK’nın 177. maddesi bakımından hayvanın mutlaka bir kişiyi yaralaması gerekmez. Hayvanın başkalarının hayatı veya sağlığı açısından somut bir tehlike oluşturacak şekilde serbest bırakılması veya kontrol altına alınmamasının tespit edilmesi hâlinde ceza soruşturması açılabilir.
PITBULL CİNSİ KÖPEĞİ AĞIZLIKSIZ GEZDİRMEK SUÇ MUDUR?
Tek başına köpeğin cinsi nedeniyle otomatik olarak suç oluştuğu söylenemez. Ancak özellikle yoğun insan bulunan alanlarda pitbull gibi ciddi tehlike oluşturabilecek bir köpeğin ağızlıksız ve yeterli kontrol sağlanmadan dolaştırılması, somut olayın özelliklerine göre TCK’nın 177. maddesi kapsamında değerlendirilebilir. Ayrıca ilgili idari mevzuat kapsamında idari yaptırımlar da uygulanabilir.
KÖPEĞİM BİR KİŞİYİ YARALARSA YALNIZCA TCK 177 Mİ UYGULANIR?
Hayır. Hayvanın gerçekten bir kişiyi yaralaması hâlinde olayın oluş şekline göre taksirle yaralama veya daha ağır sonuçlar doğuran başka suçlar gündeme gelebilir. Ayrıca mağdurun uğradığı maddi ve manevi zararlar nedeniyle tazminat sorumluluğu da doğabilir.
BELEDİYENİN VEYA ZABITANIN TUTTUĞU TUTANAK DELİL OLUR MU?
Evet. Polis veya zabıta tutanakları, güvenlik kamerası görüntüleri, tanık anlatımları ve diğer delillerle birlikte mahkeme tarafından değerlendirilir.
BU SUÇTA GÖREVLİ MAHKEME HANGİSİDİR?
Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması suçunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.
SONUÇ
Hayvan beslemek önemli bir hak olduğu kadar ciddi bir sorumluluğu da beraberinde getirir. Özellikle insanların yoğun olarak bulunduğu alanlarda hayvanın kontrolünü sağlayamamak veya gerekli güvenlik tedbirlerini almamak, yalnızca idari yaptırımlara değil, Türk Ceza Kanunu’nun 177. maddesi kapsamında ceza sorumluluğuna da yol açabilir.
Kayseri’de özellikle Talas kafeler bölgesi, parklar, yürüyüş yolları ve mesire alanlarında meydana gelen olaylarda, hayvan sahibinin gerekli özeni gösterip göstermediği her somut olayın özelliklerine göre ayrı ayrı değerlendirilmektedir. Hayvanın gerçekten saldırıda bulunup bulunmadığı kadar, başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından somut bir tehlike oluşturup oluşturmadığı da büyük önem taşır.
Öte yandan hayvanın bir kişiyi yaralaması veya malvarlığına zarar vermesi hâlinde yalnızca ceza hukuku değil, Türk Borçlar Kanunu kapsamında maddi ve manevi tazminat sorumluluğu da gündeme gelebilir. Bu nedenle hem mağdurların hem de hakkında soruşturma yürütülen hayvan sahiplerinin süreci hukuki destek alarak yürütmesi, olası hak kayıplarının önüne geçecektir.
⸻
Bu içerik Av. Cemal YILDIRIM ve Av. Mücahid İsa DAĞLI (YD Hukuk ve Danışmanlık – Kayseri) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları vardır; kesin değerlendirme için bir avukata danışınız.
Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir.