KAYBOLMUŞ VEYA HATA SONUCU ELE GEÇMİŞ EŞYA ÜZERİNDE TASARRUF SUÇU (2026 GÜNCEL REHBER)
“Kayseray’da koltuğun üzerinde unutulmuş bir cep telefonu buldunuz. Telefonun sahibine ulaşmaya çalışmak yerine eve götürdünüz, hattını çıkarıp kullanmaya başladınız. Bu durumda hırsızlık mı işlemiş olursunuz, yoksa farklı bir suç mu söz konusudur?”
Özellikle birçok kişi, yerde veya toplu taşımada bulduğu eşyanın artık sahipsiz olduğunu düşünmektedir. Oysa hukuken durum çoğu zaman böyle değildir. Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş bir eşyanın sahibine iade edilmemesi ya da yetkili mercilere bildirilmeden kişinin kendi malı gibi kullanılması, Türk Ceza Kanunu’nun 160. maddesinde ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir.
Peki bu suç hangi durumlarda oluşur?
KAYBOLMUŞ VEYA HATA SONUCU ELE GEÇMİŞ EŞYA ÜZERİNDE TASARRUF SUÇU NEDİR?
Türk Ceza Kanunu’nun 160. maddesine göre;
Kaybedilmiş olması nedeniyle malikinin zilyetliğinden çıkmış olan veya hata sonucu ele geçirilen bir eşya üzerinde, iade etmeksizin ya da yetkili mercileri haberdar etmeksizin malik gibi tasarrufta bulunan kişi, şikâyet üzerine cezalandırılır.
Bu suçun temel mantığı şudur:
Eşya başlangıçta hukuka aykırı şekilde ele geçirilmemiştir. Eşya ya kaybolmuştur ya da sahibinin hatası sonucu failin eline geçmiştir. Suç, bundan sonra eşyanın sahibine teslim edilmemesi ve kişinin onu kendi malı gibi kullanmasıyla oluşur.
HIRSIZLIK İLE BU SUÇ ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Uygulamada en çok karıştırılan konu budur.
Hırsızlık suçunda fail, eşyayı sahibinin hâkimiyet alanından rızası dışında alır.
Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçunda ise eşya zaten sahibinin hâkimiyet alanından çıkmıştır veya sahibinin hatası nedeniyle failin eline geçmiştir.
Örneğin;
- Bir kişinin cebindeki telefonu gizlice almak hırsızlık suçunu oluşturabilir.
- Kayseray’da unutulmuş telefonu bulup sahibine teslim etmemek ise şartları oluştuğunda TCK’nın 160. maddesindeki suçu oluşturabilir.
KAYSERAY’DA BULUNAN TELEFONU EVE GÖTÜRMEK SUÇ OLUR MU?
Şartları oluştuğu takdirde evet.
Örneğin Kayseray’da yolculuk sırasında bir yolcunun koltukta cep telefonunu unuttuğunu düşünelim.
Telefonu bulan kişi;
- Güvenliğe teslim etmek yerine cebine koyuyor,
- SIM kartını çıkarıyor,
- Kendi hattını takarak kullanıyor,
- Satıyor veya başkasına veriyor,
- Sahibine ulaşmaya çalışmıyor ve yetkili mercilere bildirmiyorsa,
- somut olayın özelliklerine göre kaybolmuş eşya üzerinde tasarruf suçu oluşabilir.
- Buna karşılık telefonu bulduktan sonra Kayseray görevlilerine, polis merkezine veya ilgili yetkili mercilere teslim eden kişinin ceza sorumluluğu doğmaz.
HATA SONUCU ELE GEÇEN EŞYA NE DEMEKTİR?
Bu suç yalnızca kaybolan eşyalar için düzenlenmemiştir.
Bazen eşya, sahibinin hatası nedeniyle başka bir kişinin eline geçebilir.
Örneğin;
- Bankanın yanlış hesaba para göndermesi,
- Kargo firmasının paketi yanlış adrese teslim etmesi,
- Bir mağazanın fazla ürün vermesi,
- gibi durumlarda, hata sonucu ele geçen malın iade edilmemesi de aynı madde kapsamında değerlendirilebilir.
BU SUÇUN CEZASI NEDİR?
Türk Ceza Kanunu’nun 160. maddesine göre;
Bu suçu işleyen kişi hakkında;
- Bir yıla kadar hapis veya
- Adli para cezası
- öngörülmektedir.
- Suçun soruşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
DELİL OLARAK NELER KULLANILABİLİR?
Bu suçlarda;
- Güvenlik kamerası kayıtları,
- Kayseray istasyon kamera görüntüleri,
- Telefonun IMEI kayıtları,
- Tanık anlatımları,
- HTS ve baz kayıtları,
- WhatsApp yazışmaları,
- Kolluk tutanakları,
- birlikte değerlendirilmektedir.
- Özellikle eşyanın nerede bulunduğu ve sonrasında nasıl kullanıldığı önem taşımaktadır.
UYGULAMADA EN SIK YAPILAN HATALAR
Bu suç bakımından en sık yapılan hata, bulunan eşyanın artık sahipsiz olduğu düşüncesidir. Oysa bir telefonun, cüzdanın veya çantanın kaybolmuş olması, sahibinin mülkiyet hakkını ortadan kaldırmaz.
Bir diğer yaygın hata ise “Birkaç gün bekledim, kimse aramadı.” düşüncesiyle eşyanın kullanılmaya başlanmasıdır. Kanun, eşyayı bulan kişinin bunu kendisine mal etmesini değil, sahibine iade etmesini veya yetkili mercileri durumdan haberdar etmesini beklemektedir.
Özellikle Kayseray, otobüs, AVM ve park gibi ortak kullanım alanlarında bulunan cep telefonlarının doğrudan kullanılmaya başlanması veya satılması uygulamada ceza soruşturmalarına konu olabilmektedir.
Bunun yanında bazı kişiler, telefonu kapatarak kendi hattını takmaları hâlinde tespit edilemeyeceklerini düşünmektedir. Oysa IMEI kayıtları, kamera görüntüleri ve dijital incelemeler sayesinde eşyanın kim tarafından kullanıldığı çoğu zaman tespit edilebilmektedir.
En doğru davranış; bulunan eşyanın gecikmeksizin kolluk birimlerine, ilgili işletmeye veya diğer yetkili mercilere teslim edilmesidir.
KAYSERİ’DE EN ÇOK HANGİ OLAYLARDA KARŞILAŞILIYOR?
Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı’nda özellikle;
- Kayseray’da unutulan cep telefonları,
- Otobüslerde bulunan cüzdanlar,
- AVM’lerde unutulan çantalar,
- ATM’de unutulan banka kartları,
- Yanlış teslim edilen kargolar,
- nedeniyle bu suça ilişkin soruşturmalar görülebilmektedir.
- Özellikle toplu taşıma araçlarında bulunan cep telefonlarının sahibine teslim edilmemesi uygulamada sık karşılaşılan örnekler arasındadır.
SIK SORULAN SORULAR
KAYSERAY’DA BULDUĞUM TELEFONU KULLANIRSAM SUÇ OLUR MU?
Telefonu sahibine veya yetkili mercilere teslim etmeyip kendi malınız gibi kullanmanız hâlinde, şartları oluştuğu takdirde TCK’nın 160. maddesi kapsamında sorumluluğunuz doğabilir.
BULDUĞUM CÜZDANI POLİSE TESLİM ETMEK ZORUNDA MIYIM?
Sahibine ulaştıramıyorsanız, yetkili mercileri durumdan haberdar etmeniz veya eşyayı teslim etmeniz gerekir.
YANLIŞLIKLA HESABIMA GÖNDERİLEN PARAYI HARCARSAM SUÇ OLUR MU?
Hata sonucu ele geçen mal üzerinde malik gibi tasarrufta bulunulması hâlinde, somut olayın özelliklerine göre bu suç gündeme gelebilir.
BU SUÇ HIRSIZLIK MIDIR?
Hayır. Hırsızlıktan farklı olarak eşya başlangıçta hukuka aykırı şekilde alınmamış, kaybolmuş veya hata sonucu failin eline geçmiştir.
BU SUÇ ŞİKÂYETE BAĞLI MIDIR?
Evet. Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçu şikâyete bağlı suçlar arasında yer almaktadır.
SONUÇ
Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş bir eşyanın bulunması, o eşya üzerinde serbestçe tasarrufta bulunma hakkı vermez. Kanun, eşyayı bulan kişiye önemli bir sorumluluk yüklemiş; sahibine ulaştırmasını veya yetkili mercileri haberdar etmesini istemiştir.
Özellikle Kayseray gibi toplu taşıma araçlarında unutulan telefonlar nedeniyle uygulamada sıkça ceza soruşturmaları açılmaktadır. Böyle bir durumla karşılaşan kişilerin iyi niyetle hareket ederek eşyayı gecikmeden teslim etmeleri, ileride ceza sorumluluğuyla karşılaşmamaları açısından büyük önem taşımaktadır.
⸻
Bu içerik Av. Cemal YILDIRIM ve Av. Mücahid İsa DAĞLI (YD Hukuk ve Danışmanlık – Kayseri) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları vardır; kesin değerlendirme için bir avukata danışınız.
Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir.