SUÇ EŞYASININ SATIN ALINMASI VEYA KABUL EDİLMESİ SUÇU VE CEZASI (2026 GÜNCEL REHBER)

SUÇ EŞYASININ SATIN ALINMASI VEYA KABUL EDİLMESİ SUÇU VE CEZASI (2026 GÜNCEL REHBER)

“Piyasada 45.000 TL değerindeki bir telefonu, ikinci el olarak 5.000 TL’ye satın aldınız. Aradan birkaç hafta geçtikten sonra polis sizi arayarak telefonun hırsızlık suçundan elde edildiğini söyledi. Böyle bir durumda telefonu çalan kişi siz değilsiniz. Peki yine de ceza alabilir misiniz?”

İkinci el alışverişin yaygınlaşmasıyla birlikte bu soru son yıllarda oldukça sık sorulmaya başlanmıştır. Özellikle internet ilanları, sosyal medya satış grupları ve ikinci el pazarlarında yapılan alışverişlerde, suçtan elde edilen malların el değiştirmesi nedeniyle ceza soruşturmaları açılabilmektedir.

Kayseri’de özellikle Bit Pazarı, ikinci el telefon satışı yapılan işyerleri ve sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen alışverişlerde de benzer olaylarla karşılaşılabilmektedir.

Peki suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu hangi durumlarda oluşur?

SUÇ EŞYASININ SATIN ALINMASI VEYA KABUL EDİLMESİ SUÇU NEDİR?

Türk Ceza Kanunu’nun 165. maddesinde düzenlenen bu suç, bir suçun işlenmesi sonucunda elde edilen eşya veya malvarlığı değerinin, o suça iştirak etmeyen bir kişi tarafından satın alınması, devralınması veya kabul edilmesini cezalandırmaktadır.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus şudur:

Bu suçu işleyen kişi, ilk suçu işleyen kişi değildir.

Örneğin telefonu çalan kişi başka biridir. Ancak daha sonra bu telefonu suçtan elde edildiğini bilerek satın alan kişi bakımından TCK’nın 165. maddesi gündeme gelebilir.

BU SUÇUN OLUŞMASI İÇİN HANGİ ŞARTLAR GEREKİR?

Her ikinci el alışverişi suç oluşturmaz.

Bu suçun oluşabilmesi için genel olarak;

• Ortada önceden işlenmiş bir suç bulunmalıdır.
• Satın alınan eşya bu suç sonucunda elde edilmiş olmalıdır.
• Satın alan kişi ilk suça iştirak etmemiş olmalıdır.
• Satın alan kişinin, eşyanın suçtan elde edildiğini bilerek veya olayın koşulları itibarıyla bunu anlayabilecek durumda olarak hareket etmesi gerekir.

Dolayısıyla iyi niyetli bir alıcının sırf sonradan eşyanın çalıntı olduğunun anlaşılması nedeniyle otomatik olarak cezalandırılması söz konusu değildir. Somut olayın bütün özellikleri değerlendirilir.

KAYSERİ BİT PAZARI ÖRNEĞİ

Örneğin Kayseri’de kurulan Bit Pazarı’nda veya ikinci el eşya satışının yapıldığı bir pazarda piyasa değeri yaklaşık 50.000 TL olan yeni model bir cep telefonunun, kutusu, faturası ve şarj cihazı olmaksızın 4.000 TL gibi olağan dışı düşük bir bedelle satıldığını düşünelim.

Satıcının kimliğini açıklamaması, telefonun kaynağı hakkında makul bir bilgi verememesi ve satışın normal piyasa koşullarına açıkça aykırı olması hâlinde, bu telefonu satın alan kişinin durumu ceza hukuku bakımından ayrıca değerlendirilebilir.

Buna karşılık güvenilir bir satıcıdan, piyasa değerine yakın bir bedelle, makul açıklamalar eşliğinde yapılan ikinci el alışverişleri tek başına bu suçu oluşturmaz.

İNTERNETTEN SATIN ALINAN ÜRÜNLER BAKIMINDAN DURUM NEDİR?

Günümüzde birçok ikinci el satış artık sosyal medya platformları veya ilan siteleri üzerinden yapılmaktadır.

İnternetten yapılan alışverişlerde de aynı kurallar geçerlidir.

Örneğin;

• Seri numarası silinmiş elektronik cihazlar,
• Piyasa değerinin çok altında satılan ürünler,
• Faturasız ve kutusuz sıfır ürünler,
• Kimliği belirsiz kişiler tarafından satılan pahalı elektronik eşyalar,

somut olayın özelliklerine göre soruşturma konusu olabilir.

Ancak her düşük fiyatlı ürünün mutlaka suçtan elde edildiği anlamına geldiği de söylenemez. Mahkemeler her olayı kendi delilleriyle değerlendirir.

HANGİ EŞYALAR BU SUÇA KONU OLABİLİR?

Uygulamada en sık karşılaşılan örnekler şunlardır:

• Cep telefonları,
• Tablet ve bilgisayarlar,
• Bisikletler,
• Motosiklet parçaları,
• Otomobil parçaları,
• Televizyonlar,
• İnşaat malzemeleri,
• Ziynet eşyaları,
• Tarım ekipmanları.

Aslında suçtan elde edilmiş her türlü taşınır eşya veya diğer malvarlığı değeri bu suçun konusu olabilir.

DELİL OLARAK NELER DEĞERLENDİRİLİR?

Bu suçlarda mahkemeler tek bir delile göre karar vermez.

Genellikle;

• Satış bedeli,
• Eşyanın piyasa değeri,
• Satıcının kimliği,
• Fatura veya satış belgesi bulunup bulunmadığı,
• Yazışmalar,
• Banka transferleri,
• IMEI kayıtları,
• Kamera görüntüleri,
• Tanık beyanları,
• Bilirkişi raporları,

birlikte değerlendirilmektedir.

Özellikle satın alma sırasında alıcının gerçekten iyi niyetli olup olmadığı, dosyadaki tüm deliller birlikte incelenerek belirlenmektedir.

BU SUÇUN CEZASI NEDİR?

Türk Ceza Kanunu’nun 165. maddesine göre suç eşyasını satın alan, devralan veya kabul eden kişi hakkında;

• Altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına ve
• On bin güne kadar adli para cezasına

hükmolunabilir.

Verilecek ceza; olayın özelliklerine, failin kastına ve dosyadaki delillere göre mahkeme tarafından belirlenmektedir.osyadaki delillere göre mahkeme tarafından belirlenmektedir.

SUÇ EŞYASINI SATAN KİŞİ İLE SATIN ALAN KİŞİNİN SUÇU AYNI MIDIR?

Hayır.

Bu ayrım uygulamada oldukça önemlidir.

Örneğin bir telefonu çalan kişi hakkında hırsızlık suçu uygulanırken, telefonu daha sonra suçtan elde edildiğini bilerek satın alan kişi bakımından TCK’nın 165. maddesi uygulanabilir.

Dolayısıyla ilk suçu işleyen kişi ile sonradan eşyayı satın alan kişi farklı suçlardan sorumlu tutulabilir.

TELEFON SONRADAN POLİS TARAFINDAN ALINIR MI?

Evet.

Eğer eşyanın suçtan elde edildiği tespit edilirse, ceza soruşturması kapsamında el konulması ve gerçek sahibine iade edilmesi gündeme gelebilir.

Bu nedenle ikinci el eşya satın alırken;

• Satıcının kimliğinin doğrulanması,
• Mümkünse fatura alınması,
• Satış sözleşmesi düzenlenmesi,
• Elektronik cihazlarda IMEI sorgulaması yapılması,

ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önemlidir.

UYGULAMADA EN SIK YAPILAN HATALAR

Bu suçla ilgili en sık yapılan hata, ikinci el olarak satılan her eşyanın güvenle satın alınabileceğinin düşünülmesidir. Özellikle piyasa değerinin çok altında satılan cep telefonu, tablet, bilgisayar, motosiklet parçası veya ziynet eşyalarının kaynağı mutlaka sorgulanmalıdır.

Bir diğer hata ise “Ben çalmadım, sadece satın aldım.” düşüncesidir. Oysa TCK’nın 165. maddesi, hırsızlık suçuna iştirak etmeyen ancak suçtan elde edildiğini bilerek veya olayın koşulları itibarıyla bunu anlayabilecek durumda olduğu hâlde eşyayı satın alan kişiyi de cezalandırmaktadır.

Kayseri’de özellikle Bit Pazarı, ikinci el telefon satışı yapan işyerleri ve sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen ikinci el satışlarda, faturasız ve piyasa değerinin çok altında satılan elektronik cihazlar nedeniyle zaman zaman ceza soruşturmaları açılabilmektedir.

Ayrıca yalnızca fiyatın düşük olması tek başına mahkûmiyet için yeterli değildir. Mahkeme; satışın nasıl yapıldığını, satıcının kim olduğunu, alıcının bilgi düzeyini ve dosyadaki tüm delilleri birlikte değerlendirerek karar verir.

SIK SORULAN SORULAR

KAYSERİ BİT PAZARI’NDAN ALDIĞIM TELEFON ÇALINTI ÇIKARSA CEZA ALIR MIYIM?

Her zaman değil. Telefonun suçtan elde edildiğini bildiğiniz veya olayın koşullarına göre bunu anlayabilecek durumda olduğunuz ispatlanmalıdır.

İKİNCİ EL ÜRÜN ALIRKEN FATURA ALMAK ZORUNLU MUDUR?

Kanunen her durumda zorunlu olmasa da, fatura veya satış belgesi ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda iyi niyetinizi göstermesi bakımından önemli bir delildir.

PİYASA FİYATININ ÇOK ALTINDA ÜRÜN ALMAK SUÇ SAYILIR MI?

Tek başına düşük fiyat suç oluşturmaz. Ancak olağan dışı düşük bedel, diğer delillerle birlikte değerlendirilerek alıcının durumu hakkında kanaat oluşturabilir.

TELEFONU İNTERNETTEN ALDIM. AYNI KURALLAR GEÇERLİ Mİ?

Evet. İnternet üzerinden yapılan ikinci el satışlarda da aynı ceza hukuku kuralları uygulanmaktadır.

BU SUÇTA GÖREVLİ MAHKEME HANGİSİDİR?

Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.

SONUÇ

İkinci el eşya satın almak tek başına suç değildir. Ancak satın alınan eşyanın bir suçtan elde edildiğinin bilindiği veya somut olayın şartları itibarıyla bunun açıkça anlaşılabilecek durumda olduğu hâllerde ceza sorumluluğu doğabilir.

Özellikle Kayseri’de Bit Pazarı, ikinci el telefon satışı yapan işyerleri ve internet üzerinden yapılan alışverişlerde; faturasız, kaynağı belirsiz ve piyasa değerinin çok altında satılan ürünler konusunda dikkatli olunmalıdır. Küçük gibi görünen bir alışveriş, ilerleyen süreçte ceza soruşturmasına dönüşebilir. Bu nedenle ikinci el alışverişlerde belge düzenlenmesi ve satıcının kimliğinin doğrulanması, hem maddi kayıpların hem de hukuki sorunların önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

⸻

Bu içerik Av. Cemal YILDIRIM ve Av. Mücahid İsa DAĞLI (YD Hukuk ve Danışmanlık – Kayseri) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları vardır; kesin değerlendirme için bir avukata danışınız.

Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir.