TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU VE CEZASI (2026 GÜNCEL REHBER)
“Talas’ta gece yapılan trafik uygulamasında polis tarafından durduruldunuz. Yapılan alkol ölçümünde 1,08 promil alkollü çıktınız. Kaza yapmadığınız hâlde hakkınızda ceza davası açılabileceği söylendi. Gerçekten yalnızca alkollü araç kullandığınız için hapis cezası alabilir misiniz?”
Kayseri’de özellikle Talas, Melikgazi ve Kocasinan ilçelerinde hafta sonları yapılan alkol denetimlerinde birçok sürücü yalnızca idari para cezası uygulanacağını düşünmektedir. Oysa belirli durumlarda olay, Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki idari yaptırımı aşarak Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesinde düzenlenen trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçuna dönüşebilmektedir.
Peki hangi durumlarda ceza davası açılır?
TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU NEDİR?
TCK’nın 179. maddesi üç farklı fiili suç olarak düzenlemiştir.
Bunlar;
- Trafik işaretlerini değiştirerek veya kaldırarak ulaşımı tehlikeye sokmak,
- Aracı kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli olacak şekilde sevk ve idare etmek,
- Alkol, uyuşturucu veya başka bir nedenle güvenli araç kullanamayacak durumda olmasına rağmen araç kullanmaktır.
Uygulamada en sık karşılaşılan durum ise üçüncü fıkrada düzenlenen alkollü araç kullanma nedeniyle trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçudur.
HER ALKOLLÜ ARAÇ KULLANAN BU SUÇU İŞLER Mİ?
Hayır.
Bu konu uygulamada en çok karıştırılan hususlardan biridir.
Her alkollü araç kullanan kişi hakkında TCK’nın 179. maddesi uygulanmaz.
İdari yaptırımla sonuçlanacak olaylar ile ceza soruşturmasına konu olacak olaylar birbirinden farklıdır.
Özellikle yapılan ölçüm sonucunda sürücünün emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek durumda olduğunun belirlenmesi hâlinde ceza sorumluluğu gündeme gelir.
Uygulamada 1,00 promil ve üzerindeki alkol düzeyi, güvenli araç kullanma yeteneğinin önemli ölçüde ortadan kalktığına ilişkin güçlü bir gösterge olarak kabul edilmekte ve çoğu olayda TCK’nın 179/3. maddesi kapsamında işlem yapılmaktadır. Ancak her somut olay kendi özellikleri içinde değerlendirilir.
KAYSERİ’DEN BİR ÖRNEK
Örneğin Talas ilçesinde gece saatlerinde yapılan rutin trafik uygulamasında bir sürücünün alkolmetre ile yapılan ölçümünde 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edildiğini düşünelim.
Sürücü herhangi bir trafik kazasına karışmamış olsa bile, yapılan ölçüm sonucunda güvenli şekilde araç kullanamayacak durumda olduğu değerlendirilirse hakkında yalnızca idari para cezası uygulanmasıyla yetinilmeyebilir.
Bu durumda sürücü hakkında TCK’nın 179/3. maddesi kapsamında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ceza soruşturması başlatılması mümkündür.
TRAFİK KAZASI YAPILMASI ŞART MIDIR?
Hayır.
Bu suçun oluşması için mutlaka trafik kazası meydana gelmesi gerekmez.
Kanun, meydana gelen zararı değil, toplum açısından oluşturulan tehlikeyi cezalandırmaktadır.
Bu nedenle hiçbir kazaya karışılmasa bile suç oluşabilir.
Ancak alkollü araç kullanımı nedeniyle ayrıca yaralanma veya ölüm meydana gelmişse, olayın özelliklerine göre taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçları da gündeme gelebilir.
TRAFİK İŞARETLERİNİ KALDIRMAK DA AYNI SUÇ KAPSAMINDA MIDIR?
Evet.
TCK’nın 179. maddesinin birinci fıkrası yalnızca alkollü araç kullanmayı değil;
- Trafik levhalarını sökmeyi,
- Yol işaretlerini değiştirmeyi,
- Yanlış yönlendirme yapmayı,
- Yol üzerine tehlike oluşturacak cisim bırakmayı,
gibi davranışları da suç olarak düzenlemektedir.
Örneğin yol çalışması sırasında konulan uyarı levhalarının kaldırılması nedeniyle ciddi bir tehlike oluşursa bu fıkra uygulanabilir.
CEZASI NEDİR?
Kanunda;
- Birinci fıkra için bir yıldan altı yıla kadar hapis,
- İkinci fıkra için dört aydan iki yıla kadar hapis,
- Üçüncü fıkra için ise altı aydan iki yıla kadar hapis cezası
öngörülmektedir.
Verilecek ceza somut olayın özelliklerine göre mahkeme tarafından belirlenir.UYGULAMADA EN SIK YAPILAN HATALAR
En sık yapılan hata, “Kaza yapmadım, bu yüzden ceza davası açılmaz.” düşüncesidir.
Oysa TCK’nın 179. maddesinde birçok durumda kazanın meydana gelmesi aranmaz. Güvenli araç kullanamayacak durumda araç kullanılması tek başına suç oluşturabilir.
Bir diğer yanlış ise idari para cezası ile ceza davasının aynı şey olduğunun sanılmasıdır. Alkollü araç kullanan bir sürücü hakkında hem Karayolları Trafik Kanunu kapsamında idari yaptırımlar uygulanabilir hem de şartları oluştuğunda TCK’nın 179. maddesi uyarınca ceza soruşturması yürütülebilir.
Kayseri’de özellikle Talas, Kocasinan ve Melikgazi ilçelerinde hafta sonu gerçekleştirilen trafik uygulamalarında sürücüler çoğu zaman yalnızca ehliyetlerine el konulacağını düşünmektedir. Ancak alkol düzeyi ve somut olayın özellikleri ceza hukuku bakımından da sonuç doğurabileceğinden, sürecin dikkatle takip edilmesi gerekir.
SIK SORULAN SORULAR
1,00 PROMİL ALKOLLÜ ÇIKARSAM MUTLAKA CEZA DAVASI AÇILIR MI?
Uygulamada 1,00 promil ve üzerindeki alkol düzeyi çoğu olayda TCK’nın 179/3. maddesi kapsamında değerlendirilmektedir. Bununla birlikte her dosya kendi somut koşullarına göre incelenir.
KAZA YAPMADIM. YİNE DE TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU OLUŞUR MU?
Evet. Bu suçun oluşması için trafik kazasının meydana gelmesi şart değildir.
HEM İDARİ PARA CEZASI HEM DE CEZA DAVASI OLABİLİR Mİ?
Evet. Aynı olay nedeniyle hem idari yaptırımlar uygulanabilir hem de ceza soruşturması yürütülebilir.
ALKOL ÖLÇÜMÜNE İTİRAZ EDEBİLİR MİYİM?
Somut olayın özelliklerine göre ölçümün usulüne, cihazın kullanımına veya diğer delillere ilişkin hukuki itirazlarda bulunulabilir.
GÖREVLİ MAHKEME HANGİSİDİR?
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.
SONUÇ
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, yalnızca trafik kazası meydana geldiğinde değil, toplum açısından ciddi bir tehlike oluşturabilecek davranışların varlığı hâlinde de uygulanabilmektedir. Özellikle alkollü araç kullanımı nedeniyle açılan soruşturmalarda idari yaptırımlarla ceza sorumluluğunun birbirine karıştırılmaması gerekir.
Kayseri’de özellikle Talas’ta gerçekleştirilen alkol denetimlerinde tespit edilen yüksek promil değerleri nedeniyle sürücüler hakkında ceza soruşturmaları açılabilmektedir. Böyle bir durumda ölçüm işlemi, deliller ve olayın tüm özellikleri hukuki açıdan ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
⸻
Bu içerik Av. Cemal YILDIRIM ve Av. Mücahid İsa DAĞLI (YD Hukuk ve Danışmanlık – Kayseri) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları vardır; kesin değerlendirme için bir avukata danışınız.
Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir.